3 Nisan 2012 Salı

yabani bitkiler

Karadeniz Bölgesi'nde sebze olarak tüketilen yabani bitkilerin, kırmızı kan hücrelerinin yapımında görev alan ve eksikliğinde anemiye neden olan demir içeriği bakımından oldukça zengin olduğu belirlendi.

Ordu Üniversitesi'nin (ODÜ) yaptığı araştırmaya göre, Ordu ve yöresinde sebze olarak yetişen yabani bitkilerin besin değeri yönünden incelendiği çalışma sonucunda, yörede doğadan toplanarak tüketilen bu bitkilerin protein oranı ve mineral yönünden oldukça zengin olduğu tespit edildi. Sakarcanın kuru madde oranı; melocanın bakır konsantrasyonu; hoşkıran bitkisinin ise kül oranı, demir ve çinko konsantrasyonu yönünden en yüksek değerlere sahip olduğu bulundu.

Çalışmada ele alınan bitkilerden ısırganın, sabit yağ, protein, azot, manganez, C vitamini bakımından en zengin bitkisi olduğu tespit edildi. Galdirik ve baldıran bitkilerinin ise diğer bitkilere oranla daha düşük değerlere sahip olduğu belirlendi. Araştırmada yörede sebze olarak tüketilen bu bitkilerin her ne kadar mineral madde içerikleri yönünden zengin olsalar da bitkilerin kullanım alışkanlıkları ve pişirme şekillerinin besin değeri üzerine etkili olduğu bilgilerine yer verildi.

Çinko konsantrasyonu bakımından en yüksek değerler melocan ve hoşkıran bitkilerinde, en düşük değer ise sakarca bitkisinde ortaya çıktı. Sağlıklı bir yaşam için günlük çinko ihtiyacının 11 mg olduğu hatırlatılan araştırmada şöyle denildi:

"Günlük beslenmede çinko et, balık, süt, peynir ve yumurta gibi hayvansal kaynaklı gıdalardan temin edilmekte olup, doğadan toplanan bu bitkilerin çinko konsantrasyonlarının yeterli düzeyde olması yöre halkı açısından olumlu bir sonuçtur. C vitamini içeriği bakımından en yüksek değerler 16.07 ve 14.55 mg. kg ile melocan ve ısırgan bitkilerinde, en düşük değer ise 2.87 mg. kg ile galdirik bitkisinde bulunmuştur. C vitamini suda çözünebilen bir vitamin olup, insan bünyesinde çok önemli fonksiyonları bulunmaktadır. Meyve ve sebzeler iyi birer C vitamini kaynağı olup, özellikle organik tarım usullerine göre yetiştirilen ürünlerin ve yabani bitkilerin daha fazla C vitamini içerdiği çeşitli çalışmalarda tespit edilmiştir. Yetişkin bir insanın günlük C vitamini ihtiyacı 60 mg olup, bu vitamin demir ve kalsiyumun yarayışlılığını da artırmaktadır. Çalışmaya konu olan bitkilerin C vitamini yönünden düşük değerler içerdiği görülmektedir

develer ve iklim


Deve, devegiller (Camelidae) familyasının Camelus cinsini oluşturan iki evcil hayvan türünün ortak adı. Develer yük çeki ve binek hayvanı olarak kullanıldığı gibi, yünü, sütü, derisi ve eti için de beslenir. Yalnızca evcil türleriyle tanınan bu hayvanların yabanıl atalarından bu yana pek az değişikliğe uğradığı sanılmaktadır.
Devenin iki türü Hindistan, Pakistan, Afganistan, İran, Suriye, Arabistan gibi Güney Asya ülkeleri ile Afrika’da yetiştirilen tek hörgüçlü deve (C. doremedarius) ve Orta Asya’da yetiştirilen çift hörgüçlü deve (C. bactrianus) dir.

Özellikleri [değiştir]

En belirgin özellikleri hörgüçlerinde yağ depolayabilme yeteneği olan bu hayvanların uzun bacakları, yumuşak yayvan iki toynaklı ayakları kumda ya da karda yürümeleri kolaylaştırır. Aynı yandaki bacaklarını birlikte kaldırarak kendilerine özgü bir biçimde koşarlar. Ayrıca iki sırada üç tane koruyucu kirpikleri, tüylü kulak delikleri gereğinde kapanabilen burun delikleri, keskin görme ve koku alma duyuları da kum fırtınası gibi elverişsiz çevre koşullarına uyum sağlamalarına yardımcı olur. Gövdelerini örten iki tip kıldan alttaki ince ve kısa olanlar bazı yumuşak ve dayanıklı kumaşların yapımında kullanılır. Genellikle çökerek dinlendikleri ve bu konumdayken yüklendikleri için gövdelerinin yere değen bölümlerinde nasırlaşmış deri katmanları oluşmuştur.

Açlık ve susuzluğa dayanma yeteneği [değiştir]

Deve, 50 °C sıcaklıkta 8 gün aç-susuz kalabilir. Bu süre içinde toplam ağırlığının %22'sini kaybeder. İnsan, vücudunda bulunan suyun %12'sini kaybettiğinde ölürken, deve, vücudundaki suyun %40'ını kaybettiği halde ölmez. Devenin susuzluğa dayanıklılığının diğer bir sebebi de, gündüz vücut ısısını 41 °C'ye kadar çıkartan bir mekanizmaya sahip olmasıdır. Bu sayede gündüz aşırı çöl sıcağında su kaybını minimum seviyede tutabilmektedir. Soğuk çöl gecelerinde ise vücut ısısını 30 °C'ye kadar düşürebilmektedir.Öbür nedeni ise develer bir su kaynağı bulunca 80-90 litre su içerler.

Üreme [değiştir]

İyi bakılan ve eğitilen develer aslında uysal hayvanlardır; ama çiftleşme (Aşım) mevsiminde hırçınlaşır ve kızdırıldıklarında tükürür, tehlikeli biçimde ısırır ya da tekme atarlar. Ayrıca tek hörgüçlü türün erkeği kızdığı zaman ağzının yanından yumruk büyüklüğünde kırmızı renkli ve içi hava dolu sümüksü bir kese (kızgınlık kesesi) çıkarır. Develerin çoğalma şekilleri memeli hayvan olduklardından doğuraraktır.

Yaşam şekli ve Beslenme [değiştir]

Çöl ortamında bir deve.
Develer güç iklim koşullarına dayanıklı az besinle yetinebilen hayvanlardır. Gerektiğinde dikenli bitkiler ve kuru otlarla beslenebilir. Yeterli yiyecek bulamayınca hörgüçlerindeki yağı kullanırlar. Hörgüçte depolanan yağ ırka ve beslenme koşullarına göre değişmekle birlikte iyi beslenen develerde 700-900 kg’ye kadar çıkabilir. İyi beslenmiş develerde yağla dolu olan hörgüç dik durur. Yağ azaldıkça daralır ve ucu bir yana doğru sarkar. Sanılanın tersine mide ve hörgüçlerinin su depolama özelliği yoktur. Ama susuzluğa günlerce dayanabilirler. Vücut sularını yavaş yitirir ve 10 dakikada yaklaşık 60 litre su içerek kaybettikleri ağırlığı yeniden kazanırlar.

Dağılımı [değiştir]

Tek ve çift hörgüçlü develer çok geniş bir alana dağılmış olduğundan bazı bölgelerde damızlık seçimine bağlı olarak yer yer birbirinden farklı özellikler gösteren çeşitli ırklar türemiştir. Yalnızca Afrika’da 20 kadar tek hörgüçlü deve ırkı bulunmaktadır. Çift hörgüçlülere uygulanan bakım ve besleme genellikle daha yetersiz olduğundan bunlar arasında tek hörgüçlülerde rastlanan Mehari, Hecin ve Bikanir gibi seçme sonucu elde edilen ırklara rastlanmaz. Bununla birlikte çift hörgüçlüler arasında Türkistan, Moğol ve Kalmık gibi birbirinden az çok farklı tipler ortaya çıkmıştır. İklim koşulları çok değişken ve kışları sert geçen Türkiye, Türkistan, İran gibi ülkelerde ise iki tür arasında melezleme yapılmaktadır. Çok eskiden beri bu yöntemle melez azmanlarının oluştuğu ve melez azmanı döllerin gövde yapısı kemik sağlamlığı kas gelişmesi çevre koşullarına dayanıklılık ve iş verimi açısından söz konusu iki türe üstünlük gösterdiği anlaşılmıştır.

Türkiye’de deve [değiştir]

Türkiye’de tek ve çift hörgüçlü develerin melezlenmesi ile elde edilen en önemli melezlerden biri tüylü (ya da tülü) devedir. Tüylü devenin erkeğine Besrek dişisine Maya denir. Soğuk bölgelerde kullanılan bu hayvanlar tek hörgüçlü ve uzun tüylüdür. Maya ile Çift hörgüçlü erkek devenin geriye melezlenmesinden elde edilen çift hörgüçlü Tavsi deve Besrek ile tek hörgüçlü dişi devenin geriye melezlenmesinden elde edilen ve özellikle Aydın ile Adana arasındaki Yörükler tarafından yetiştirilen kısa tüylü Teke devesi, dişi tekenin Buhur erkeği ile geriye melezlenmesinden elde edilen Kerteles devesi Maya ile tek hörgüçlü erkek devenin geriye melezlenmesinden elde edilen Yeğen devesi öbür önemli melezlerdir.
Eskiden Türkiye’de ulaştırma ve özellikle ordu hizmetinde kullanılan develerin işleri giderek azalmış 1937’de 120 bine yaklaşan deve sayısı 1980’de 12 bine 1984’te 3 bine kadar düşmüştür. Bugün develer özellikle yörükler arasında göç zamanı eşya taşımakta zeytincilik bölgelerinde ulaşımı güç yerlerde devşirilen ürünlerin taşınmasında Güney ve Doğu Anadolu’daki kurak ve yolu yetersiz bölgelerde yük hayvanı olarak kullanılmaktadır.

Meyveler


Meyve, çiçeğin dişi organının, döllenme sonucunda farklılaşıp, yumurtalığın gelişmesiyle meydana gelen ve tohumları taşıyan organa denir.
Olgunlaşma esnasında çiçeğin ovaryumundan başka, diğer kısımları genellikle dökülür ve ovaryum olgunlaşarak meyveyi teşkil eder. Ovaryumu meydana getiren karpeller (meyve yaprağı), meyve kabuğu (perikarp) haline ve ovaryum içindeki tohum taslakları da tohum haline döner. Döllenme meydana gelmeden meyve teşekkülüne partenokarpi, böyle meyvelere de partenokarp meyve denilir.
Meyveleri basit meyveler, küme (agregat) meyveler ve bileşik meyveler olmak üzere üç kısma ayırmak mümkündür. Basit meyveler bir çiçeğe ait bir tek ovaryumun gelişmesiyle meydana gelir. Agregat meyveler, bir çiçeğe ait birbirinden ayrı ovaryumlardan, mesela böğürtlen, çilek gibi; bileşik meyveler ise birden fazla çiçeğe ait ovaryumların bir bütün olarak gelişmesiyle meydana gelir, mesela dut ve incirde olduğu gibi.
Meyveyi teşkil eden meyve kabuğu (perikarp), üç kısımdan meydana gelmektedir. Dıştan içe doğru dış kabuk (ekzokarp), orta tabaka (mezokarp) ile iç kısımdır ve çoğunluk sertleşmiştir (endokarp).
Basit meyveler, kuru ve etli meyveler olmak üzere ikiye ayrılırlar. Fındık, buğday, ayçiçeği, keçiboynuzu, bakla ve fasulye kuru meyvelere misal verilebilir. Etli meyveler de üzümsü (bakka) ve eriksi (drupa) olmak üzere ikiye ayrılır. Üzümsü meyvelerde dış kabuk (ekzokarp) ince ve zarımsıdır. Orta (mezokarp) ve iç (endokarp) kısım etlidir. Bu tip meyvelere üzüm, portakal, limon, kabak misal gösterilebilir. Eriksi meyvelerde ise iç kısım (endokarp) sertleşmiştir. Erik, kiraz, şeftalide olduğu gibi.


Etçil bitkiler veya etobur bitkiler, besinlerinin (ancak enerjilerini değil) bir kısmını veya çoğunu hayvanları ve protozoaları, genellikle böcekleri ve diğer eklem bacaklıları, yakalayıp yiyerek elde eden bitkilerdir. Etçil bitkilerin, toprağın ince veya besin maddelerince, özellikle azotun, az olduğu asidik turbalık ve kayalık gibi yerlerde büyümeye adapte oldukları görülür. Charles Darwin, etçil bitkiler üzerine bilinen ilk tezi Böcekçil Bitkiler adı altında 1875 yılında yazmıştır.Elleri olmadan böcek yakalayan, ağızları olmadan balık yiyen etçil bitkiler mükemmel tuzakları sayesinde 'karınlarını doyuruyor'. Besin bakımından fakir topraklarda yaşayan bu türler, özel 'av' teknikleriyle yaşamlarını sürdürüyor. Mühendisler, sinekkapan bitkisinin (Dionaea muscipula) saniyenin onda birinde kapanan yapraklarından esinlenerek hızla şekil değiştiren mikrolensler yaptı. Massachusetts Üniversitesi'nden yapılan açıklamaya göre, bu yeni teknoloji sayesinde ışık ve sıcaklığa göre değişen trafik işaretleri, renk değiştiren boyalar yapmak mümkün olabilecek

Ahtapot (Çağdaş Yunanca χταπόδι [htapódi]'den: <Katharevousa οκταπόδι <οκταπόδιον <Eski Yunanca ὀκτάπους "Sekiz-ayak") (Octopoda) kabuksuz bir kafadan bacaklıdır. Kayalar üstünde kollarıyla sürünerek ve suyu hunisinden püskürterek hareket eder. Küçük türleri kayalık ve yarıklar arasında gizlenerek avlanır. İnsan ve büyük hayvanlardan saklanırlar. Çekmenli kollarıyla yengeçleri yakalar, kabuklarını boynuzsu ikiz çeneleriyle ve dişli dilleriyle parçalarlar. Parlak ve ses çıkaran nesnelere karşı çok meraklıdırlar. Bazı türleri savunma mekanizması olarak mürekkep fışkırtabilir. Bu durum birçok kez Mürekkep balıklarıyla karıştırılmasına yol açar. Mürekkep balığı en yakın akrabasıdır.
Vücutları kısa ve yuvarlak yapıdadır ve manto üzerinde yüzgeçler yoktur. Ahtapotlar, bir çift gelişmiş gözleri bulunan ve beyinleri iyi gelişmiş, kabuksuz omurgasız hayvanlardır. Manto boşluklarında bulunan solungaçlarıyla solunum yaparlar. Boyları 100 cm' ye kadar çıkabilir. Bir çift küçük çubuk halinde kabuk kalıntısı bulunur. Ağız çevresinde, üzerinde 2 sıra vantuz ( yapışıcı safiha ) bulunan ve başın çevresinden çıkan 8 adet, benzer yapıda, aynı uzunlukta ve dipte kısa bir zarla birbirlerine bağlı olan, güçlü bacak ve kolları bulunur. Yalnız “Eledone” cinsi ahtapotlarının kollarında tek sıra mevcuttur. Ters çevrilip bakılırsa tam ortada kuş gagasına benzeyen sert, koyu renkli ve kesici ağzı görülür. Erkeklerde bu kollardan birisi cinsel organ vazifesi görecek şekilde değişikliğe uğramış olup hektokotil olarak adlandırılırlar.

Ahtapotun yumurtaları [değiştir]

Ahtapotun yumurtasının her biri bir kapsülle muhafaza edilir. Yumurtalar salkım şeklinde bir küme meydana getirir. Her kapsülün bir ucu taşa veya başka bir zemine bağlanır. Dişi ahtapot yumurtaların üzerine kuluçkaya yatar. Açlıktan ölme pahasına yumurtalarını terk etmez. Hatta zorda kaldığında bacaklarından bir kaçını yiyebilir. Yumurtadan doğrudan doğruya ergine benzer yavrular çıkar. Bu yavrular sinir sisteminin kontrolü altında kasılarak veya gevşeyerek seri bir şekilde renklerini değiştirerek bulundukları ortama adapte olurlar.

Avlanması ve Tüketilmesi [değiştir]

Ahtapot Ege-Akdeniz mutfağının aranan mezelerinden biridir. Özellikle zeytinyağlı salatası çok bilinir ve bölgede tüketilir. Avlanan ahtapot etinin yumuşaması için tahta bir sopayla düz bir taşın üzerinde dövülür. Haşlandıktan sonra salatası, yahnisi, kızartması yapılarak yenilir. Tekne üzerinden avlanması 'ahtapot salası' adı verilen kendine özgü bir oltayla yapılır. Kalın misina, iple yapılan oltaya plastik yapma balıklar, fosforlu etiketler, ses çıkartabilecek zil, metal levha takılır. Sürekli sallanan ve teknenin çok yavaş hareket ettiği avlanmada maksat meraklı yaradılışa sahip hayvanın salaya sarılmasını sağlamaktır. Dalarak zıpkınla avcılığı da yapılır.

27 Mart 2012 Salı

SU YOSUNLARI

SU YOSUNLARI

Su yosunları ya da Algler (Latince deniz otu anlamındaki "alga" dan türetilmiştir ), büyük çoğunluğu fotosentetik olmasına ve bitkilere benzemesine karşın, bitkiler alemiyle yakın akraba olmayan bir grup sucul canlı grubudur.


Deniz kenarında yeşil su yosunları
"Yosun" tanımı çoğunlukla su yosunları (algler) için kullanılsa da; yosunlar, kara yosunları ve su yosunları (algleri) gruplarını kapsayan genel bir terimdir.
Su yosunları, bitkilerin aksine, fotosentez ürünlerini nişasta formunda depolamazlar. Kloroplastları, sitoplazma içerisinde serbest olarak değil, granüller endoplazmik retikulum üzerinde bulunur. Klorofil-c taşırlar ve bitkilerde bulunmayan başka pigment maddeleri bulundurular. Çeşitli su yosunu gruplarına özel renklerini bu pigment maddeleri verir.
Su yosunlarında, bitkilerdeki yaprak, gövde gibi elemanlarına benzeyen, ancak damar dokusu taşımayan, özelleşmemiş vücut bölümlerine "tallus" denir.
Üremeleri, ikiye bölünme, tomurcuklanma, ana bitkinin büyümesi, spor hücrelerinin ya da eşey hücrelerinin üretilmesi şeklinde gerçekleşir.
Fotosentetik su yosunları, sucul ortamların birinci derecedeki üreticileri olduklarından önemlidirler. Alglerin bir diğer önemi de, birçok sucul canlının besin kaynağını oluşturmalarıdır. Ayrıca, çeşitli endüstri alanlarında kullanılan bazı hammaddeler yine bu su yosunlarından elde edilmektedir. Yaşamı sona eren su yosunlarının dış iskeletleri dibe çökerek, denizel kayaçların yapısına katılır.
[[Ekolojide su yosunları
Su yosunları, tüm ekosistemlerin bütünlüğünün korunmasında önemlidir. Okyanuslarda bulunan diyatomlar ve diğer mikroskobik yosunlar, tüm dünyanın ihtiyacı olan fotosentetik karbon ihtiyacının üçte ikisini üretirler. Sularda yosunlar tarafından gerçekleştirilen fotosentez canlılara oksijen sağlar.
Su yosunları, bununla birlikte suda yaşayan canlıların besin ve korunma gibi ihtiyaçlarını da karşılar. Bilinen tüm bitkiler içinde en hızlı büyüme oranını gösteren Büyük Okyanus'un dev su yosunu Macrocystis pyriferanın yaprakları haftada 3 ile 4.5 m arası boy verebilmektedir. Çok yıllık bu bitkiler yaklaşık 60 metre uzunlukta olabilirken, bazen 100 metre yüksekliğe kadar ulaşabilirler. Bu yosunlar yaklaşık 100 kg. ağırlığındadır.
17. yüzyılın sonlarından beri, kahverengi alglerin yakılmasıyla mineralce zengin küllerinden sabun, cam, soda ve gübre yapımında kullanılan "potas" elde edilmektedir. Kimyasal maddeler arasında yer alan brom ve iyot ilk kez bu külden izole edilmiştir ve iyot hala Japonya'da deniz yosunlarından elde edilmektedir. Yosunlar yaygın bir şekilde gübre olarak kullanılmaktadır.
Dünyanın bazı kesimlerinde kar altında yaşayabilen yosunlar, karın baharda pembe görülmesine sebep olurlar.

Beslenme [değiştir]

Su yosunları özellikle doğu Asya ülkelerinde önemli bir besin kaynağıdır. A, B1, B2, B6 ve C vitaminleriyle niyasin, iyot, potasyum, demir, magnezyum ve kalsiyum açısından zengindir. Bazı yosun çeşitleri "destek besini" olarak ticari işletmelerce yetiştirilmekte ve paketlenerek satılmaktadır.
Çin'de yaklaşık 70 çeşit su yosunu yenmektedir. Bu çeşitlerin en bilinenlerden biri fat çoydur. Japonya'da yaklaşık 20 yosun çeşidi yemeklerde kullanılmaktadır.

Su yosunları (algler), bir çok farkı sınıflandırma yapılsa da genel olarak, prokaryotik ve ökaryotik olmak üzere iki ayrı sınıfa dahil edilebilir.

Ökaryotik algler [değiştir]


İpliksi koloni oluşturmuş mikroskobik bir su yosunu cinsi
Ökaryotik algler, gerçek çekirdek, çekirdekçik ve zarla çevrilmiş organelleri olan alglerdir. Archaeplastida'ya ait üç grubu kapsar:
Bu gruplarda, kloroplast iki zarla çevrelenmiş ve muhtemelen bir endosimbiyozdan gelişmiştir. Yüksek bitkilerdeki pigmentler yeşil alglerdekilere benzerken, kırmızı alglerdekiler daha farklı gelişmiştir.
Klorofil-b taşıyan diğer iki alg grubu ise şöyledir:
Bu grup, iki ya da üç zarla kuşatılmış muhtemelen yeşil bir algi içine hapsederek gelişmiştir. Chlorarchniophyta grubu, bir algin çekirdeğine ait küçük bir çekirdek parçası içerir.

Nemli bir kaya üzerinde yaşayan algler
Geri kalan algler, bütün kloroplastları klorofil-a ve c içeren alglerdir. Klorofil-c, prokaryotların hiçbirinde ve ilkel kloroplastlarda görülmez, fakat kırmızı alglerle olan genetik benzerlik akrabalıklarını gösterir. Bunlar;
İlk üç grubun (Chromista), kloroplastları dört zarlıdır. Bu grupların bazı üyeleri fotosentetik değildir, bazıları plastid taşımaz ya da kloroplastları yoktur.

PİRANALAR

Atla: kullan, ara
Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Pirana
Bilimsel sınıflandırma
Alem:Animalia (Hayvanlar)
Şube:Chordata (Kordalılar)
Sınıf:Actinopterygii
(Işınsal yüzgeçliler)
Takım:Characiformes
Familya:Characidae
Alt familya:Serrasalminae
Géry, 1972


Cinsler
Catoprion
Pristobrycon
Pygocentrus
Pygopristis
Serrasalmus
PİRANALAR
 
Güney Amerika'daki akarsularda yaşayan, küçük ama yırtıcılığıyla dikkat çeken bir düzüneyi aşkın balık türü Pirana adıyla bilinir. Bu balıklar tetralar gibi, saldırgan olmayan çok renkli bir çok akvaryum balığının akrabasıdır. Piranalar çok geniş bir alanı kaplayan Amazon havzasındaki akarsularda ve Orinoko gibi yakınındaki ırmaklarda yaşarlar. İçlerinden 4-5 tür özellikle tehlikelidir. Ancak pacular (otçul piranhalar) saldırgan değildir.

 

Özellikleri [değiştir]

Piranaların en belirgin özelliği iri ve sivri dişleridir. Güçlü kaslara bağlı alt ve üst çenesinde sıralanmış olan ustura gibi dişler ağız kapandığında birbirlerine sıkıca kenetlenir. Böylece pirana kendinden çok daha iri olan avından büyük parçalar koparabilir.
En büyük pirana türü Brezilya'nın doğusunda yaşayan ve uzunluğu 60 santimetreyi bulabilen piranadır. (Pygocentrus piraya)
Piranaların son derece yırtıcı olduğu eskiden beri söylenip yazılmıştır[kaynak belirtilmeli]. Gerçekten binlerce balıktan oluşmuş büyük sürüler halinde yaşayan piranaların suya giren ya da düşen sığır ve kapibara gibi iri hayvanlara saldırdığı bilinmektedir. Ama çoğu pirana türü diğer balıklar ve suya düşen meyve, tohum gibi bitkisel maddelerle beslenir. Piranalar ailelerine çok bağlıdır ama kan kokusuna dayanamaz. Örneğin pirananın annesi yaralanmışsa ve pirana kan kokusunu duyarsa hemen annesini yer.Yani huy ve fiziki yapıdan (diş ve kaslar) binevî köpek balıklarına benzerler. Bazı bölgelerde insanlar piranaların bol bulunduğu suların yakınlarına bile girmek istemezken, bazı bölgelerde piranalarla ilgili hiçbir saldırı olayına rastlanmamıştır. Bu balıkların özellikleri çok açken, üreme döneminde ya da büyük sürüler halinde dolaşırken büyük hayvanlara saldırdıkları sanılmaktadır[kaynak belirtilmeli]. Dişi piranalar yumurtalarını su bitkilerine yapıştırır, erkekleri de bunları yavrular gelişip çıkıncaya kadar korurlar.

Piranha anatomisi [değiştir]

SIRT YÜZGECİ; Sırt yüzgeci balığın dik durmasını sağlar. Bir nevi omurga görevi yapar.
ADİPOSE YÜZGECİ; Bu yüzgecin ne işe yaradığı bilinmez. Karasin grubu tüm balıklarda vardır. Etli bir yapıya sahiptir.
KUYRUK YÜZGECİ; Balığın su içinde ilerlemesini sağlar. Sağa ve sola hareket ettirerek balık suyu yarar ve ilerler. Ayrıca dümen görevi yapar ve balık kuyruğu sayesinde yönlenir.
ANAL YÜZGEÇ; Sırt yüzgeci ile birlikte omurga görevini üstlenir balığın dengede ve dik durmasını sağlar. Ayrıca bazı balıklarda üremeye yardımcı olur. (Lepisteste olduğu gibi)
KARIN ve GÖĞÜS YÜZGEÇLERİ; Balıkta kol bacak yerine geçerler. Bu yüzgeçler sayesinde manevra yaparlar. İleri geri yaptıkları hareketler ile balık ani fren yapabilir yada yavaşlayabilir. Kumu karıştırmak yada yumurtalarına oksijeni bol su yönlendirmek için göğüs yüzgeçlerini kullanırlar.

Piranalarda beslenme [değiştir]

Pygocentruslar; Piranhalar doğada avlanarak beslenen canlılardır. Akvaryumda da bu güdü ile beslenirler. Yem attığınızda bazen korkak davranışlar sergilerler. Aslında bu korkak davranışlar avını yanıltmak ve onu kaçmasını engellemek içindir. Geri çekilip bir iki kere yaklaşıp kaçarlar ve daha sonra aralarından bir balık ilk ısırığı alır. Balığın kaçışı kalmamıştır ve saliseler içinde diğerleri de saldırır. Sürü oluşturacak kadar minimum sayıda balık beslemiyorsanız. Balık bu güdüleri kaybedecek ve parçalama işini bırakacaktır. Böyle bir durumda ufak parçalar halinde yem vererek balığı beslemek gerekir. En az 5-6 balık ile oluşturulacak küçük sürü balıkların birbirinden kuvvet almasını sağlar ve kendinden 3-4 daha büyük bir canlıya bile saldırabilirler. Piranhaların saldıramayacağı avın boyutu sürüdeki balık sayısına bağlıdır. Onlar saldırırken tek vücut olurlar ve hepsinin oluşturduğu kütleden daha büyük bir canlıya saldıramazlar. O yüzden ben onlara voltran diyorum. Saldırırken voltranı oluşturuyorlar ve tek vücut halinde saldırıyorlar… Genelde leş vb. şeylerle beslenirler. Fakat sürekli olarak bu tip yiyecekler bulamayıp açık sularda gördükleri hareketli canlılara da saldırırlar…
Serrasalmuslar; Asalak balıklardır. Nerde leş var orada onlar olur. Ancak genelde pygocentruslardan fırsat bulamazlar. O yüzden genel beslenme şekilleri başka balıklar üzerindendir. Kendi boylarında yada daha büyük balıkların yanlarında dolaşıp acıktıkça balıktan parçalar kopartırlar. Balık bir hafta veya daha kısa sürede iyileşecektir. Fakat bu arada yeni bir yarası daha olacaktır. Balık kaçana kadar peşinde dolaşıp durur yada artık balığın kaçacak hali kalmaz yaralarından dolayı hastalanmıştır ve ölecektir ki o ölmeden bizimki onu parçalayıp yer. Aslında işlerini garantiye alıp hiç aç kalmayan balıklardır. Pygocentruslar uzun süre aç kalıp daha sonra haddinden fazla beslenirler. Serrasalmuslarda bu yoktur. Bir pygocentus’a nazaran daha büyük cüssesi vardır fakat buna rağmen daha da küçük mideleri vardır. Az yiyerek karınlarını doyurabilirler ve kuraklık zamanında daha fazla hayatta kalma şansları vardır…

tr.wikipedia.org/wiki/Pirana

ÇÖL VE KAKTÜS

Kaktüs ve Sukkulent nedir?
Yazdır e-Posta
Kaktüs familyası (family Cactaceae). Bitkiler dünyasının vasküler, çift çenekli ve çiçekli bitkiler olarak adlandırılan kolunda yer alan bir familyadır. (Subclass Dicotyledonae, Superorder Caryophylliflorae)
notocactusTüm kaktüs familyası türleri sukkulent bitikilerdir. (Sukkulent, gövde veya yapraklarındaki özel etli dokularda su tutma, biriktirme yeteneği olan bitki anlamındadır.) Ancak tüm sukkulent bitkiler kaktüs değildir. Kaktüs dışı olanlara genellikle "diğer sukkulentler" denir. Bitkiler dünyasının birçok familyasında az veya çok sayıda sukkulent tür bulunur.

Bu tür bitkiler, ışık ya da suyun azaldığı dönemlerde hayatta kalmayı başarabilecek su tutma özelliği yanında, aşırı su kaybını engelleyebilecek şekilde gözenekleerini kapatmak, fotosentez işlemini gece de sürdürebilmek ya da çok olumsuz şartlarda uyku fazına geçerek uygun koşulları beklemek gibi, özel bazı başka yetenekler de geliştirmişlerdir. Hemen tüm kaktüsler gövde sukkulentidir. Yani suyu gövdelerinde biriktirirler. Gövde dışında köklerde, dallarda ya da yapraklarda su biriktiren kaktüs ya da diğer sukkulentler vardır.
Su kaybının en aza indirilmesini sağlayabilmek için, gövde yüzeyi en aza indirgenmiştir. Bazı türlerde gövdede hemen hiç girinti çıkıntı yoktur, sadece basit silindirik ya da küresel bir gövde söz konusudur. (Ör. solda lopophora williamsiiresmini gördüğünüz Lolpohora Williamsii) Bazen de yanda gördüğünüz Mammilaria gibi bazı kaktüslerde gövde üstü düz değil, içi su dolu çıkıntılarla (tüberkül) kaplıdır, bu durumda genel kurala aykırı olarak su kaybetme alanı fazlalaşmış gibi görünse de, bunun da bir nedeni vardır, şöyle ki, bitki aşırı kurak dönemlerde bu keseciklerden su kaybederek buruşup büzülür ve yıkılmadan küçülüp yağmur mevsimini bekleyebilir
Mammilariamammilaria
Kaktüsler, diğer sukkulentlerden neden farklıdırlar?

Taksonomi sayfamızda da görebileceğiniz gibi, kaktüsler, Sukkulentlerin bir alt koludur. Farklı olarak nitelenmelerinin sebebi, Kaktüslerin areol denen özel bir organlarıdır. Areol, evrim sürecinde uyum sağlayabilmek amacıyla gerilemiş olan dal ve yaprak kompleksidir. Kaktüslerin büyüme, yan dal verme ve çiçek açma işlemleri yalnızca areollerden olur. aerol ve dikenler
aerol
Bu yastık gibi, tüylü küçük bölümden dikenler, çiçekler ve yeni kollar çıkar. Areol, sadece kaktüslere özgü bir yapıdır. Yine de areolleri bir bitkinin kaktüs olup olmadığını anlamak için kullanırken dikkatli olmalıdır, çünki bunlar her zaman kolaylıkla görünmeyebilirler. Yanda ve yukarıda, yakın çekim bir fotoğrafta kaktüs gövdesi üzerindeki yastıklar ve içlerinden çıkmış olan dikenleri ile areoller görünüyor.
Kaktüsler sadece çöllerde mi yaşarlar?

Sanılanın aksine kaktüsler gerçek kum çöllerinde yaşamazlar. Kum çölü hiç yağmur olmayan yer demektir. Oysa kaktüs de olsa, yaşamak için her bitkinin az veya çok su gereksinimi vardır. Kaktüsler ve diğer sukkulentler gezegenimizde oldukça geniş alanlar kaplayan ve yarı-çöl (desierto, matorral, chaparral) olarak adlandırılan bölgelerin bitkileridir. Yarı çöller ABD (Arizona çölü), Meksika (Sonoran çölü), Peru, Şili (Atacama çölü) ve diğer Güney Amerika ülkeleri ile Afrika'nın bir çok bölgesinde bulunur. Buralarda yıllık yağış çok az ve düzensizdir (200-500 mm/yıl). Tüm kaktüsler Amerika kıtalarının (kuzey ve güney) endemik bitkileridir. Diğer sukkulentler ise bütün kıtalarda yaygın olarak bulunurlar.
epipyllum
epihyllum
Her ne kadar genellikle çöl koşulları ile birlikte düşünülseler de, aslında tüm kaktüsler çöllerde yaşamazlar. Epifitik türlerden olan kaktüsler tropikal ormanlarda yaşayacak şekilde evrim geçirmişlerdir. Bu ortamda da su eksikliğinden çok, ışık eksikliği ile mücadele etmeyi öğrenmişlerdir. Örneğin, tropikal yağmur ormanlarında yaşayan ?Epiphyllum? türü kaktüsler, yukarıdaki sıkışık yaprak örtüsünün yarattığı gölge nedeniyle, daha fazla ışık alabilmek amacıyla yassılmış ve genişlemiş bir gövdeye sahiptirler, böylelikle daha fazla ışık almaya çalışırlar. Ayrıca, bu bitkiler ağaç gövdelerine tutunarak daha yükseklere tırmanarak, ışığa daha yakın olmayı başarırlar. Bir kaktüs yetiştiricisinin bu gibi detayları bilmesi, bitkinin orijinal ortamını tanıması ve baktığı bitkinin arzu ediyor olduğu ortamı sağlayabilmek, su, nem, toprak ve ışık koşullarını daha iyi tasarlamasına olanak verir. Yanda, geniş yapraklı bir epiphyllum.
gece açan cereus
Kaktüsler daha mı az ilgi isterler?

Pek çok kişi, zaten oldukça olumsuz şartlarda yaşamakta olan bu bitkilerin hemen hiç ilgi gösterilmese de yaşayabileceklerini düşünürler, bir anlamda doğrudur, ihmal edilmeyi tolere edebilirler, ancak, kaktüsler de yaşayan canlılardır ve bakım gördükleri taktirde her yıl düzenli olarak çiçek açıp büyürler. Uzunca bir süre sulanmayan bir kaktüs, bir süre sonra uykuya geçecektir, bu da eğer uygun zaman değilse, bitkinin büyümesini durdurması anlamına gelecektir.Ne zaman çiçek açarlar?Kuru, çöl bölgelerinde uzun süren kuraklık dönemlerinde-ki bu kış ve yaz mevsimleri ile bahar aylarının önemli bir bölümüdür-kaktüsler uykuya geçerler. Kuraklık sorununu aşabilmek için kısa bir yaşam döngüsü kurgulamışlardır. Bu sayede, yağmurların başlamasıyla birlikte çabucak gelişip dallanıp, yapraklanıp çiçeklenirler ve bir aydan kısa bir süre zarfında tohum üretmeye başlarlar. Yanda bir Cereus, bu türün bazı bireyleri gece açan bitkilerdir. (noktürnal) çiçek çapları 25 cm?e kadar çıkabilir. Gece açanlar genellikle açık renklere sahiptirler, böylelikle tozlaşmayı sağlayabilmek adına, büyük kelebekler, yarasalar ve gece uçan bazı kuşların dikkatini daha kolay çekebilirler.
Nereden almalı?

Her ne kadar çok çeşit varsa da, seralarda ve bazı merkezlerde, genellikle kolay yetiştirilebilen ve üretilebilen türler çoğunluktadır. Mümkünse bu konuda uzmanlaşmış bir sera seçmek daha iyi olacaktır. Ancak ülkemizde kaktüsler üzerine uzmanlaşmış, spesiyalistlerce işletilen sera yok denecek kadar azdır. Avrupada çok sayıda bu tipte, yalnızca kaktüs ve sukkulent yetiştiren seralar vardır ve bunlar genellikle yalnızca koleksiyonculara hitap ederler. Bitki alırken dikkat edilmesi gereken hususları da göz ardı etmemek lazım, yani karanlıkta kalıp uzamış, ya da Serahastalıklı bitkilerden uzak durmak gerekir. Bazı yaprak bitleri ya da virüsleri bu şekilde evinize, seranıza taşımanız halinde mevcut sağlıklı bitkilerinize de zarar verme ihtimali doğar.Özellikle bir seradan alışveriş yaparken, seranın genel olarak temizliğine, bitkilerin iyi bakımlı olup olmadığına dikkat etmek akıllıca olacaktır. İyi bakım görmeyen bitki ve seralar kolaylıkla anlaşılabileceği için, bu gibi yerlerde hastalık olması ihtimali de fazladır, prensip olarak uzak durmakta yarar vardır.Böyle bir yerde, sahip olmak istediğiniz bir türle karşılaşmışsanız, bitkiyi dikkatlice incelemekte ve emin olmaya çalışmakta yarar var.Yine de ek bir önlem olarak böyle bir endişe taşımanız halinde yeni bitkinizi bir süre diğer bitkilerinizden farklı bir yerde, kısmen karantina altında tutmanız yerinde olacaktır. .
yetersiz ışıkSağlıklı bir kaktüsü nasıl anlarım?
Yandaki resimde görülen kaktüs yetersiz ışık koşullarında uzun bir zaman geçirip, uyku mevsiminde sulandığı için ışığa doğru uzanmış, sağlıksız bir bitki, bu tür bitkiler alınmamalıdır. Kaktüsün derisi, bitkinin sağlığı hakkında çok şey söyler. Yorgun duran, solgun bitkiler ya da derisinde kurumuş yaralı bölümler olan bitkiler iyi bakılamamış demektir. Dikenlerin düzgün dağılmış olması önemlidir. Bu, uzun yıllar içinde bitkinin hep iyi ve sağlıklı bakılıp büyüdüğünün bir göstergesidir. Kolon yapılı kaktüslerde yer yer değişen kalınlıklar, belli senelerde saksı değişimi, ya da gübre gereksinimi olduğu halde bunun karşılanmadığını gösterir. Ayrıca, gövdedeki yaralar, eski bile olsa, bitkinin bir dönem fazlaca sulanmış olduğunu, ya da soğuğa maruz kalmış olduğunu gösterir, bu da ehil ellerde bakılmamış demektir. Bitkinin toprağı ne durumda? Kenarlardan fışkırmış otlar mı var? Sera sahibi bitkilere yeterli zaman ayıramıyor olabilir. Tüm bu ve benzeri unsurlar bitkinin sağlıklı olup olmadığını anlamanıza yardımcı olacaktır. Tabii özelikle böcek ve çeşitli zararlılar konusunda çok dikkatli ve uyanık olmak gerektiğinin altını bir daha çizelim.
,
mammilaria
Yeni başlayanlar için kolay bakım teknikleri:
Seralar ve yapı marketlerinin bahçe bölümlerinde bulabileceğiniz türlerin pek çoğu, aslında yeni başlayanlar için uygundur. Tahmin edebileceğiniz gibi, bu gibi yerlerde kaktüs konusunda gerçekten uzmanlaşmış kimseler yoktur. Nazik ve çok değerli bir tür, bakımsızlık veya uygun olmayan şartlar sonucu ölebilir, bu nedenle de bu gibi yerlerde daha çok kolay bakılabilecek, harcı alem kaktüsler bolca bulunabilir.
Yapı marketlerde bulabileceğiniz türler genellikle birkaç yıl içinde çiçeklenecek türlerdendir. Örneğin yanda bir fotoğrafını görüyor olduğunuz Mammillaria ailesinin fertleri bu gibi yerlerde kolaylıkla bulunurlar, bakımı, büyütmesi kolaydır, çabuk çiçeklenirler ve üretmesi de kolaydır. Bakım konusu detaylı olarak sitemizin bakım bölümünde ele alınmıştır.

Aşağıda yeni başlayanlar için önerilebilecek bazı türlerden örnekler
Daha önce değinildiği gibi, ülkemizde yeni gelişmekte olan bir zevk olması ve eğitimli yetişmiş insan sayısının azlığı nedeniyle bazı satış noktalarında tüm çeşitler sadece "kaktüs" adı altında etiketlenmiş olarak satılmaktadır. Uzman bir kimsenin bulunmadığı bir yerde, tür ismini kullanarak bitki istemek ve bulmak mümkün olmayabilir. Yine de kural olarak, adını bilmeseniz bile, seveceğiniz bir bitkiyi düşünmeden alabilirsiniz. Daha sonra sitemize yollayacağınız bir fotoğraf sayesinde, isimlendirmeniz konusunda destek sağlanacaktır. Geriye kalan, sevdiğiniz bitkinizin yetiştirme koşulları hakkında bilgi edinmek ve büyütmeye başlamaktır..
<><>
<>
<><>
Gymnocalycium baldianum
gymnocalicyum baldianum

DAPHİA( SU PIRESİ)


Yaşadığı yerler: Tatlı sularda. Özellikleri: Küt vücutlu, mikroskobik bir eklembacaklı. Dişileri 1,5 mm, erkekleri 1 mm boyundadır.


Çoğunlukla tatlı su birikintilerinde rastlanan, Kabuklular (Crustaceae) sınıfından bir eklembacaklı. Acı su ve denizlerde yaşayan türleri de vardır. Vücûdu iki kabukla örtülüdür. Karapaks denen bu parçalar birleşerek vücut sonunda bir diken meydana getirirler. Mikroskobik canlılardır.

Balıklar için önemli bir besin kaynağıdır. Kurutularak balık yemi olarak da satılır. Çatallaşmış ikinci antenlerinin şiddetli çırpınmalarıyla yüzerler. Mikroskop altında ritmik şekilde kasılan kalpleri rahatça görülür. Ayrı eşeylidirler. Erkekler dişilerden daha küçüktür. Solunum, vücut yüzeyi ve solungaçlarla yapılır. Su içindeki bakteri, paramecium, bitki ve organizma artıklarıyla beslenirler. Besinleri taraklı ayaklarıyla süzerek ağızlarına götürürler.

Partenogenezle de üreyebilirler. Döllenmemiş yumurtalardan yavru üretilmesine partenogenez denir. Döllenmemiş yaz yumurtalarından hep dişi yavrular çıkar. Kış yaklaştığı sıralarda daha küçük olan erkekler de ortaya çıkar. Döllenmiş olan kış yumurtaları çok sert kabuklu olup, donmaya ve kurumaya dayanıklıdırlar. Ancak uygun su ortamlarında içlerinden yavru çıkar.

www.gizemlikapi.com/zooloji/62450-su-piresi-su-piresi-nedir.html
Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Bitkiler

APG III sistemi
Üst alem:Eukaryota (Ökaryotlar)
Alem:Plantae (Bitkiler)
Haeckel, 1866


Bölümler
  •  
Bitkiler (Latince: Plantae), fotosentez yapan, ökaryotik, ağaçlar, çiçekler, otlar, eğreltiotları, yosunlar ve benzeri organizmaları içinde bulunduran çok büyük bir canlılar alemidir.
Bitkiler, topluluk halinde yaşarlar. Bitkilerin bir bölgede oluşturdukları örtüye bitki örtüsü denir. Flora, bir bölgede yetişen bütün bitki türlerinin hepsine denir. Herhangi bir bölgenin yaşam koşullarında gelişen, benzer ekolojik yapı içeren bitki topluluğuna vejetasyon denir. Bunlar 4 sınıftır: Ormanlar (her zaman yeşil tropikal yağmur, subtropikal, orta kuşak, sert yapraklı, iğne yapraklı, kışın yaprak dökenler, muson ormanları, tropikal kuru, mangrov, galeri, bataklık), Çalılar (maki, garig, psödomaki), otlar (savan, step, çöl), tundra. Bitkilerin yetişmesini etkileyen birçok faktör vardır. Bunlar; ekvatora uzaklık, denizden yükseklik(rakım), arazi eğimi, ışık, sıcaklık, nem, yıllık yağış miktarı, toprak içeriği, canlı faktörler (insan, hayvan, diğer bitkiler, mikroorganizmalar)'dir Bitkiler, fotosentezle ekolojik dengeyi sağlamada temel rol oynadıklarından, canlılar dünyasında çok önemli yere sahiptirler.
Bitkiler aleminin 350.000'e yakın türü mevcuttur. 2004 itibariyle 287.655 bitki türü tanımlanmıştır. Bunlardan 258.650'si çiçekli bitkilerden, 15,000'i de yosunlardan olarak tanımlanmıştır. Bitkiler genelde ototrof (özbeslek) organizmalardır ve enerjilerini güneş ışığından alırlar. Birçok bitki kloroplastları sayesinde fotosentez ile organik bileşiklerini üretir. Bitki hücreleri genellikle kareye benzer şekildedir.

Bitkiler, tohumsuz bitkiler (Cryptogamae) ve tohumlu bitkiler (Spermatophyta) olmak üzere iki büyük gruba ayrılır:

 

Tohumsuz Bitkiler [değiştir]

Tohumsuz bitkiler sporla çoğalırlar. Bu bitkilerin çoğu kök, gövde, yaprak ve çiçek gibi organ farklılaşmalarını belirgin olarak göstermezler. Bitkinin tümü aynı yapıda, yapraksı ya da şeritsidir ve bu yapıya "tallus" denir. Talluslu tüm bitkilere "Thallophyta" denilmektedir. Daha gelişmiş olan ve organ farklılaşmaları gösteren bitkilere ise "Kormophyta", bu tip yapıyı da "kormus" denir.
Suyosunları (algler), karayosunları (Bryophyta), ciğerotları, boynuzotları, yapraklı karayosunları ve vasküler bitkileri (fosil türler ve eğreltiotları gibi) içeren takımdır.

Tohumlu bitkiler (Çiçekli Bitkiler) [değiştir]

Tohumlu bitkiler bulundurdukları "tohum"la tohumsuz bitkilerden ayrılırlar. Üreme ve yayılma organı olan tohum, iki şekilde oluşturulabilir ve tohumlu bitkiler buna göre iki büyük bölüme ayrılır:
  • Açık Tohumlu Bitkiler - Gymnospermae: Tohum taslakları, meyva yaprakları tarafından örtülmeden açıkta tohum meydana getiren bitkiler.
Açık tohumlu bitkileri genellikle ağaçlar ya da ağaççık formundaki odunsu bitkiler oluşturur. Genellikle herdem yeşil olup, yaprakları çoğunlukla iğnemsi, şekilde bu yüzden de, kuraklığa dayanıklıdırlar.
  • Kapalı Tohumlu Bitkiler - Angiospermae Tohum taslakları, meyva yapraklarının birleşmesiyle oluşan odacık içinde kapalı olarak tohum geliştiren bitkiler.
Kapalı tohumlular, açık tohumlulara göre daha gelişmişlerdir. Genellikle otsu, odunsu ve çalı formunda olurlar. Çoğunun kültürü yapılır ve ekonomik önemleri vardır. Kapalı tohumlular, iki çenekliler (Magnoliopsida, Dicotyledoneae) ve bir çenekliler (Liliopsida, Monocotyledoneae) olmak üzere 2 sınıfa ayrılır.

http://tr.wikipedia.org/wiki/Bitki